Op 21 april werd het smalspoor met ’t machientje onthuld in Budel-Dorplein


Op zaterdag 21 april werd ’t machientje aan de Hoofdstraat in Budel-Dorplein onder grote publieke belangstelling onthuld.
Op het informatiebord staat de volgende tekst:

Wat u hier ziet is een stuk van het oorspronkelijke smalspoor vanaf het staion in Budel (Schoot) naar ‘De Zink’’.
De “locomotief” op de rails is een gestileerde kopie van de stoomlocomotief “Dorplein”van de fabrikant Couillet. De Dorpleiners noemden deze
’t machientje.
Ter gelegenheid van het 125 jaar bestaan van de KZM nam Buurtplatform Dorplein Uniek het initiatief om een stukje van het ontstaan van Dorplein te doen herleven.
In 1892 kochten de gebroeders Dor 628 ha woeste grond voor het stichten van een zinkfabriek en een fabrieksdorp. Wegen waren er niet in dit gebied van zandverstuivingen en moerassen.
Voor de bouw van “De Zink” en Dorplein met bijbehorende infrastructuur was veel materiaal nodig. Hiervoor werd het smalspoor aangelegd.
De stichters waren Walen, hun voertaal was Frans. Zij noemden het spoortracé “La Route”. De plaatselijke bevolking vertaalde dit in “t Routje”.
De locatie markeert de plaats waar de ontwikkeling van de historische kern en de zinkindustrie in 1892 begon. Het project is gerealiseerd door leden van Buurtplatform Dorplein Uniek, andere vrijwilligers en sponsoren. De hoofdsponsors zijn met hun bedrijfslogo hieronder vermeld.

Oorlogsmonument “De Pan” Vliegtuigcrash

Het ‘Pan-monument 1943’ in Maarheeze (gemeente Cranendonck) is opgericht ter nagedachtenis aan de drie omgekomen bemanningsleden van de Short Stirling die hier in de nacht van 22 op 23 juni 1943 is neergestort. Ook worden met het gedenkteken alle oorlogsslachtoffers herdacht die in de omgeving van het dorp door oorlogshandelingen zijn omgekomen.
In de nacht van 21 op 22 juni 1943 steeg vanaf vliegbasis Downham Market in Norfolk, Engeland, een viermotorige Short Stirling bommenwerper op, met als doel de Duitse stad Krefeld. Het was een toestel van het 218 Squadron R.A.F. (Gold Coast squadron). Waarschijnlijk werd het vliegtuig neergeschoten door de Duitse luchtafweer (FLAK). De bommenwerper vatte vlam en ontplofte door de nog aanwezige bommen en munitie op de grond. Het toestel kwam neer in de Panbossen, niet ver van de boerderij ‘Hoef aan de Pan’ (Panweg 5). Drie bemanningsleden verloren hierbij het leven: Donald R. Rich, 21 jaar (piloot) uit Queensland, Australië, Sgt. Stan H. Burrows, 28 jaar (radiotelegrafist) uit Ardleigh Green, Essex G.B. en Sgt. Brian Kermode, (bommenrichter) uit Engeland. Het stoffelijk overschot van sergeant Burrows werd pas op 25 juni 1943 gevonden bij Sterksel. Volgens ooggetuigen vond men hem nabij Chijnsgoed 5-7. De drie gesneuvelden liggen begraven op de Algemene Begraafplaats te Woensel, Eindhoven.
Lees verder…..

Monumentenwerkgroep zoekt dringend versterking

De Werkgroep Monumenten van Heemkundekring De Baronie van Cranendonck is op zoek naar vrijwilligers die bereid zijn zich in te zetten voor hun werkgroep binnen de heemkundekring.

De werkgroep houdt zich bezig met het bestuderen, bekendheid geven, in stand houden en beheren van monumenten in de gemeente Cranendonck.
Lees verder…..

Meester S.H. Winkelmolen (1888-1972) oud-(hoofd) onderwijzer te Budel

S.H. Winkelmolen, oud-(hoofd)onderwijzer te Budel was niet alleen een belangrijke bron van inspiratie in de eerste jaren van het bestaan van de Heemkundekring, waarvan hij overigens ‘erevoorzitter’ was. Hij heeft zich vooral met zijn boek “Budel en Cranendonck voorheen en thans” (1961) in de gemeenschappen Budel en Maarheeze en ook daarbuiten verdienstelijk gemaakt. Dit “boek van (‘meester’) Winkelmolen”, dat in 1977 door onze Heemkundekring werd heruitgegeven, is nog steeds een veel gebruikte bron voor de geschiedschrijving van onze gemeente.
Lees verder over zijn leven en werk….

Boek: Ik kwam met een koffer van karton. Spanjaarden in Zuidoost-Brabant 1961-2006

Auteur: Geertje van Os
Vanaf 1961 wierven Brabantse bedrijven arbeiders in Spanje. Duizenden Spanjaarden zagen de kans schoon om te ontsnappen aan de armoede en achterstand in hun land. Veel bedrijven, waaronder Philips, kampten met een enorm arbeiderstekort. Door werving in met name Spanje kwam er een migratiestroom op gang. Daardoor ontstond er ook een schrijnend tekort aan woonruimte. In eerste instantie werden de kampen bevolkt. Later werd begonnen met de bouw van woonoorden.

In 1964 kwam ‘El Pinar’ (De Pijnboom) in Maarheeze gereed en in 1966 ‘El Prado’ (De Speelweide) in Eindhoven.
Dit boek verhaalt over het wel en wee van deze Spanjaarden in onze omgeving en Cranendonck. Velen keerden terug, anderen lieten familie overkomen of huwden met een Nederlands vrouw.
Een boek vol persoonlijk verhalen en mooie illustraties.
Ter inzage op onze heemkamer.
Lees verder…..

Natuurgebied (Landgoed) De Pan Maarheeze

Het landgoed de Pan is een van de mooiste en meest gevarieerde gebieden binnen de gemeente. Het ligt ten noordoosten van Maarheeze en is ongeveer 300 hectare groot. Het meest indrukwekkend is de zuidkant, waar loofbossen en gemengde bossen elkaar afwisselen, maar waar u ook nog een stuk ongerepte heide aantreft en moerasjes, waar de natuur ongestoord haar gang kan gaan.

Lees verder en bekijk de foto’s……

Hôtel Saint-Joseph, ‘De Cantine’ Budel-Dorplein

Het voormalige Hôtel St. Joseph, ook ‘De Cantine’genoemd, werd in 1896-1898 gebouwd door de Weerter architect Ant. Neeskens te Budel-Dorplein. Het gebouw was  onderdeel van het vanaf 1892 door de gebroeders Dor opgezette fabrieksdorp ten behoeve van de door hen opgerichte zinkfabriek; het plan ‘Le Projet de Dorplein’  van Ir. Emile Dor).

Voor de gezinnen van fabrieksarbeiders werden woningen gebouwd, de alleenstaande fabrieksarbeiders verbleven in dit gebouw. Hierin waren verschillende gemeenschappelijke facilitaire voorzieningen, zoals een café-restaurant, pension, jongens/meisjesschool, winkel, een was- en strijkinrichting, bakkerij, ziekenzaal, klooster, kapel en ontspanningszaal (voor wel 600 personen met een tot in wijde omtrek geroemde akoestiek). Zanger en producent Johnny Hoes heeft deze laatste ruimte in de jaren 60 lange tijd gebruikt voor de opnames van zijn platen.

Lees verder….

Het Mariabeeld op Cranendonck

Kunstenaar: Karel Lücker (Roermond); het zandstenen voetstuk werd vervaardigd door Adrianus Compen (Soerendonk)
In het kader van de ruilverkaveling in 1983 kwam de recreatieve fietsroute ‘Strijper Aa’ tot stand. Sinds enkele jaren kennen we de knooppuntenroutes. Veel fietsers tonen belangstelling voor gebouwen en objecten langs deze routes. Ook ons heemgebied kent nog kapellen, ‘keskes’ en beelden, waarvan velen niet weten waarom ze er staan.

Zo staat er in het plantsoen op de splitsing Molenheide / Van Schoonvorstlaan in Soerendonk een groot Mariabeeld. Menigeen komt hier tijdens een fietstocht een poosje uitrusten of het lunchpakket nuttigen. Ook worden er soms bloemen, plantjes of een waxinelichtje geplaatst.
Het beeld staat er nu ruim 60 jaar. Het werd op 29 mei 1955 (Pinksteren) onthuld door de burgemeester van Maarheeze. R.H. van Schaik en ingezegend door pastoor H. Bos van Soerendonk. Deze laatste was een belangrijke stimulator voor de oprichting van een Mariamonument op Cranendonck.

Lees verder…

Nieuwe Aa-kroniek verschijnt begin april

Een tipje van de sluier over de inhoud: 
  • In het nieuwe nummer van de Aa-kroniek vervolgt Giel Stollman zijn reeks over de geestelijken in Budel-Dorplein. Deze keer komt de periode vanaf 1918 tot heden aan bod.
  • Voor de tweede bijdrage in dit nummer gaan we naar Maarheeze. Jac. Biemans beschrijft de komst van de Zusters van de Voorzienigheid in 1926 en de monumentale gebouwen van hun klooster en Mariaschool aan De Hoge Weg.
  • René Vos verhaalt over de Amerikaanse piloot Dwight Alan Fry wiens vliegtuig op de verlengde Schoordijk in Budel crashte en die zelf nabij de grens met Maarheeze neerkwam en van daaruit door de ondergrondse over de grens werd geholpen.
  • Harrie Jaspers wandelt in zijn aflevering drie verder langs de huizen en bewoners van de Grootschoterweg in Budel-Schoot.
  • En tenslotte gaan we naar Soerendonk. Daar bestond van 1963 tot 1983 een bijzondere vereniging, een voetbalclub van vrienden: V.V. De Amigo’s.
Op het omslag de trouwfoto van Graod en An Hensen-Molemans uit Budel-Schoot, 1934.