Hoogste onderscheiding van Stichting Brabants Heem voor 60 jarige jubilarissen

Op de algemene ledenvergadering van onze Heemkundekring werden twee personen gehuldigd die reeds 60 jaar lid zijn (dus vanaf de oprichting!) van onze kring. Zij kregen de hoogste onderscheiding van Stichting Het Brabants Heem uitgereikt door de Heer Otte Strouken-Busink.

Paul Aarts uit Budel (Burg. Van Ginnekenstraat 2, 6021 AJ  BUDEL, geb. 4 oktober 1923, 94 jaar)


Binnen de Kring is een jubilaris, die reeds zestig jaar lid is, de oprichting van de Heemkundekring anno 1957 dus heeft meegemaakt en bovendien lid in het eerste bestuur van onze vereniging was. Geboortig van Gastel vormde hij de vertegenwoordiging van de kleinste kern, dat fraaie kapeldorpje in ons eerste bestuur. Paul Aarts werkte vanaf 1945 zijn gehele arbeidzame leven op de Zinkfabriek te Budel-Dorplein. Bij deze grootste werkgever van Budel was hij personeels- en beleidsmedewerker bij de afdeling Personeel en Organisatie. Hierdoor heeft hij veel mensen leren kennen, en ook zijn vrouw, Nellie Duisters werkte hier. Zijn collega bij ‘de Zink’ Van Schendel was een van de mede-oprichters van de Heemkundekring en was het zeer waarschijnlijk die Paul Aarts heeft gevraagd tot de initiatiefgroep toe te treden. Vanuit deze groep ‘founding fathers’ werd hij enige jaren actief in het bestuur van de kring, als gewoon bestuurslid, speciaal namens Gastel. Na zijn actieve periode in het bestuur van de Heemkundekring bleef hij tot op de dag van vandaag, de vereniging waarvan hij als enige onder ons mede aan de wieg stond, inmiddels al zestig jaar trouw. Hij geldt als een oprechte mensenmens en een boeiend verteller. Het is fijn dat hij vandaag in ons midden is om deze onderscheiding in ontvangst te nemen.

Theo Fransen uit Budel (Willem II straat 17, 6021 EA  BUDEL, geb. 28 augustus 1935, 82 jaar)


In een brief van 29 oktober 1958 van de eerste voorzitter Kerstens van onze Heemkundekring aan de Stichting Brabants Heem komt de heer Theo Fransen uit de Mathijsenstraat voor als een van de nieuwe leden van de kring. Hij was toen 23 jaar. Zijn naamgenoot en neef was eerder dat jaar eveneens toegetreden en was eerste penningmeester van de kring, nadat deze functie de eerste maanden in combinatie met het secretariaat door de bekende Toon Ras was waargenomen. Theo is dus in 2008 ook zestig jaar lid van onze vereniging. En hij is nog steeds zeer actief. In de jaren tachtig was hij naast zijn dagelijkse vertegenwoordigersbaan voor de Fa. Hoechst bestuurslid en secretaris van de Heemkundekring. Theo was en is van vele markten thuis en was actief op het vlak opgravingen in Budel in zijn eigen Willem II straat (waterput), de voormalige Willem II fabriek en MAVO, het terrein naast de kerk (waar maar liefst drie boomstamputten werden gevonden), op de Markt bij het Schepenhuis en enige jaren geleden de nederzetting uit de Romeinse tijd op het terrein van de Duitse school. Zeven jaar lang was hij met anderen een van de drijvende krachten achter de prachtige maquette van Budel anno 1832, die nu onze secretariekamer siert. En verder was hij vanaf het begin in 1997 actief in de werkgroep Genealogie en de laatste jaren vooral als het lopend geheugen van Buul binnen de fotowerkgroep. Theo is altijd bereid tot hulp, hij is de vaste kracht achter de tweewekelijkse middagopenstelling van onze heemkamer, voor velen een bron van goede informatie en zo al zestig jaar een heemkundeman in hart en nieren.

Klik hier voor alle foto’s…..

Boek van de maand: Twee Heilige Huisjes

Protestanten in het Weerterland en Cranendonck

100 jaar Bethelkerk in Weert en
200 jaar Protestantse kerk in Budel

De redactie:

Jan Compagner, Kees Jansen, Bart Meinema, Nelleke Padmos-Janssen

Als er naar aanleiding van dit dubbele jubileum wordt teruggekeken komt een stuk geschiedenis in beeld van de protestanten in Brabant en Limburg.
Ook wordt er gekeken naar wat er gebeurt met de beide kerkjes, de ‘twee heilige huisjes’.
De geloofsgemeenschappen waaraan ze onderdak boden zijn klein: minderheden in een vanouds rooms-katholiek gebied.
Twee heilige huisjes schetst verleden en heden van protestanten die thuis zijn geraakt èn die zich thuis voelen in hun Brabantse en Limburgse omgeving.

Een prachtig geïllustreerd boek met oude foto’s en dorpsgezichten.
Lees verder….

Bidprentje: Pater Frère Jacques de Lanthenay, Franse pater in de orde van de Capucijnen

Het bidprentje van de maand is deze keer het fotoprentje van de Franse pater capucijn Frère Jacques de Lanthenay. De naam ‘Capucijnerplein’ in Budel herinnert nog aan het klooster van de Franse paters Capucijnen dat ooit op deze plek stond. De paters kochten in 1882 de prachtige burgemeesterswoning van de erven van burgemeester Jan Mathijs Goijarts en verbouwden het pand tot klooster. De Capucijnen verbleven hier van 1882 tot 1891. De bekendste pater was Frère Jacques; men noemde hem ook wel ‘het heilig paterke’. Hij werd geboren als Emile Francois Debout op 28 september 1861 in Lanthenay in Frankrijk. Hij was de zoon van een wijnboer. Na zijn subdiakenwijding kwam hij in 1885 naar het Budelse klooster. Hij stond bekend als een bijzonder devote kloosterling. Frère Jacques overleed te Budel aan de gevolgen van tbc op 23 april 1887, slechts 25 jaar oud. Hij werd op het oude parochiekerkhof van Budel begraven. Ten tijde van de kerkverbouwing in 1902 werd zijn graf , met hergebruikte grafsteen van de Budelse huisarts Hermanus Josephus Mathijsen (+ 1873) verplaatst naar de scheidingsmuur aan de Willem II-straat.
Ter herinnering aan deze pater draagt de scoutinggroep van Budel zijn naam.
Lees verder….

Adriaan Groenewegen, kunstschilder

Bekende Cranendoncker van de maand:

Adriaan Groenewegen, kunstschilder ( 1874-1963 )
Groenewegen was een bekende kunstschilder, die van 1922 tot zijn dood in Budel woonde. Hij wordt beschouwd als een van de laatste vertegenwoordigers van de ‘Haagse School’.

In Budel liet hij een huis bouwen met een prachtig atelier, een plaats die een enorme rust uitstraalde. Het lag aan de oude zandweg van Budel naar Hamont. Hij noemde zijn huis ‘Vredehof’, welke naam ook in hardsteen te lezen is boven de voordeur.

Zijn werken gingen vooral naar Engeland, de Verenigde Staten en Canada en andere kunsthandelaren.

Later werd de straat langs zijn huis in Budel Adriaan Groenewegenlaan naar hem vernoemd.

Lees het hele artikel….

Natuurgebied Buulderbroek en het Cranendonckse bos

Foto: Toine Saanen

Het Buulderbroek is een bos op de rand van het dal van de Buulder Aa en onderdeel van een natuurgebied dat zich uitstrekt tot aan Maarheeze. Zoals de naam broek al aangeeft is het een drassig, laaggelegen bosgebied met veel greppels en sloten. Het gebied bezit een rijke flora en fauna. In het gebied vinden we de een klein informatiecentrum bij de bijendrachttuin Immenhof. Dit is een verzameling planten voor de bijenteelt. Direct aan het Buulder Broek grenst het natuurgebied Cranendoncks Bos. Aan de randen groeien dennen, eiken en berken. Het lage gebied krijgt zijn kwelwater vanuit de bolle akkers die er rondom liggen. Het gebied is rijk aan plantensoorten, zoogdieren, vogels en insecten. In het Cranendonckse bos zijn recentelijk zogenaamde knuppelpaden aangelegd om het gebied voor wandelaars toegankelijk te houden. Het gebied is ook een waterwingebied van Brabant Water. Dit bedrijf levert een zeer goede kwaliteit drinkwater. In het gebied bevindt zich ook de villa Cranendonck (voormalige gemeentehuis Maarheeze 1940-1996) en een reconstructie van de funderingen van kasteel Cranendonck dat in september 1673 door de Fransen werd verwoest.

Klik hier voor meer informatie.

Klik hier voor alle foto’s van Toine Saanen.

St. Gertrudiskerk Maarheeze

Monument van de maand:
In 1909 werd begonnen met de bouw van de huidige kerk. De oude kerk stond op de plaats van het oude kerkhof. Deze kerk werd gebouwd naar het model van de kerk van Einighausen bij Sittard (L.), ontworpen door architect Franssen uit Roermond.
De stijl is Neoromaans en is gebouwd door de gebr. De Vries uit Helmond voor de prijs van 35.440,– gulden. De parochianen deden zelf het grondwerk en haalden met paard en kar de materialen uit Weert. In 1910 werd de kerk in gebruik genomen, nadat de nog bruikbare inventaris van de oude kerk was over gehuisd. De H. Gertrudis is de patrones van de parochie. Zij is in België en Nederland altijd vereerd tegen ratten- en muizenplagen. Honderd jaar later werd in Maarheeze een Carnavalsvereniging opgericht met de naam ‘Muuzevangers’.
Klik hier voor het hele verhaal…..

Boek:100 jaar zinkproduktie in nederland

Boek van de maand: 100 jaar zinkproduktie in nederland
Door drs. Wim Blom juli 1992

In 2017 bestond ‘De zinkfabriek’ al 125 jaar.

Dit boek is uitgebracht ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van ‘De zinkfabriek’ en Dorplein.

Het is een prachtig boek vol met unieke foto’s van de fabriek en de zinkproductie, maar ook van de ontstaan van het fabrieksdorp dat later Dorplein werd genoemd naar de oprichters van de zinkfabriek de gebroeders Lucien en Emile Dor.
Hier een foto van de inhoud:

 


Ter inzage in onze bibliotheek!

Bronzen Kunstwerk: Boer met melkbus Gastel Sint Corneliusplein

Het object van de maand:
Kunstwerk
Kunstenaar: Jan Brugman (* Budel 1961)
Onthuld: 15-01-1995
Plaats: Sint Corneliusplein Gastel
Ter herinnering aan het boterfabriekje van de “Coöperatieve Zuivelbereiding Gastel”, 1906-1914

Het boterfabriekje in Gastel werd gebouwd in 1906 op het Corneliusplein. De boeren brachten de melk te voet of met de kruiwagen naar het fabriekje, waar een handgedraaide centrifuge was geïnstalleerd. Wat overbleef was ondermelk of zwaai, die aan de varkens gevoerd werd. De boter werd gespoeld en gezouten en was dan geschikt voor consumptie. Het gebouwtje zelf was een eenvoudig vierkant gebouwtje onder een zadeldak gedekt met tuile-du-nor pannen. Van buiten gepleisterd en wit gekalkt. Later kwamen er grote centrifuges die door stoom werden aangedreven. Deze waren echter te kostbaar voor de kleine fabriekjes. Daarom fuseerden de kleine dorpsfabriekjes en in 1914 werd de grote ‘Coöperatieve Stoomzuivelfabriek St. Antonius’ aan de Maarheezerweg geopend.  Het kleine fabriekje in Gastel werd gesloten en verbouwd tot woning. Betje Broers was de laatste bewoonster. De gemeente kocht het leegstaande pand daarna en in juni 1989 werd het gesloopt.

Lees het hele verhaal van Harrie Jaspers, geïllustreerd met prachtige foto’s: ‘Er was eens een boterfabriekje op Gastel’ in de Aa-kroniek van 1989-3 blz. 151-169. Ter inzage op de heemkamer:

Zie ook: gebouwen en objecten
en:
artikel Hacweekblad