Verzetsmonument Soerendonk

Het verzetsmonument:
Herdachte groepen: Algemeen, Geallieerde militairen
Ontwerper: Janus Compen
Onthulling: 5 mei 1985

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Soerendonk (gemeente Cranendonck) is een gedenksteen van witte natuursteen, geplaatst op een bakstenen sokkel.
Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

‘AANGEBODEN DOOR DE GEREPATRIEERDEN EN GEËVACUEERDEN
AAN DE BEWONERS VAN HET DORP SOERENDONK
UIT DANKBAARHEID
MEI 1945’.
Wijziging
De steen werd in 1945 geplaatst op de hoek Winkel/Zitterd. Later is de gedenksteen verhuisd naar de hoek van de Strijperdijk. Bij het begin van de ruilverkavelingswerkzaamheden, in 1967, is de steen daar weggehaald en was een tijd spoorloos verdwenen. Hij werd teruggevonden op de gemeentewerf en kreeg zijn nieuwe plaats bij de hernieuwde onthulling op 5 mei 1985.
De geschiedenis
Het verzetsmonument in Soerendonk (gemeente Cranendonck) is opgericht ter nagedachtenis aan de bevrijding van het dorp door de geallieerden en uit dankbaarheid voor de opvang van geëvacueerden en gerepatrieerden uit concentratiekampen en andere plaatsen.
Onthulling
Het monument is onthuld op 5 mei 1985 door burgemeester H.A. van den Broek, mevrouw J. Compen en de heer Lubbersen.
Locatie
Het monument staat tegenover de R.K. kerk aan de Dorpsstraat in Soerendonk.
Bron
Gemeente Cranendonck.
Voor meer informatie
AA-kroniek, jaargang 9 – nr. 3 (Heemkundekring Budel en Cranendonck, 1990).

Het verhaal achter dit monument is een verhaal van dankbaarheid.

Direct na de bevrijding van Soerendonk rukten de geallieerden snel op naar Noord-Limburg; zij kwamen vast te zitten vóór de Maas. Daar hebben ze acht weken vastgezeten.

De aanvoer van grondstoffen, voornamelijk vanuit de noodhaven in Normandië en Antwerpen, stagneerde: munitie, brandstof, olie, levensmiddelen.

Het gevolg was dat daar een geweldig langdurig artillerievuur plaatsvond. De Geallieerden schoten granaten naar het oosten en de Duitsers schoten granaten naar het westen.

Om die reden moesten mensen in die omgeving evacueren. Heel Soerendonk lag in de kortste tijd vol met evacués uit Venlo, Leunen, IJsselstein en Blerick.

In december kwamen daar nog eens een aantal gerepatrieerden bij. Bijna heel Soerendonk had vijf  of zes  vreemde mensen aan tafel zitten, en dat elke dag.

Tweede Kerstdag kwamen er nog eens 60 gerepatrieerden bij. Dat waren mensen die eerder bij razzia´s opgepakt waren door de Duitsers en op transport werden gesteld naar Duitsland. Zij moesten werken in de oorlogsindustrie in Duitsland. Het Ruhrgebied was inmiddels bevrijd door de Amerikanen. Boven de rivieren echter was Nederland nog bezet. Die gerepatrieerden konden dus niet naar huis en deze 60, ook zij kwamen in Soerendonk terecht.

Eén van die gerepatrieerden was Bertus Lubbersen en die kwam in huis bij Johannes Compen, de grafzerkenmaker. Om zich toch verdienstelijk te maken, hielp hij in de werkplaats.

Daar was het idee geboren om een mooie steen te maken ter herinnering aan 40 – 45, uit dankbaarheid namens al die mensen die hier gastvrijheid genoten.

Zo is deze steen tot stand gekomen. Die steen die staat hier en het is voor ons een prachtig monument.
Lees ook het verhaal van Jan Maas…

Heemdagen 2020 één jaar uitgesteld

Beste heemvrienden,
Het programma was klaar, de uitnodigingsbrief geschreven en het inschrijfformulier voor de Heemdagen 2020 kon worden verzonden. De voorbereidingen van een aangenaam tweedaags verblijf in Oirschot, ‘heerlijkheid in het groen’, waren in volle gang.
Maar toen kwam de Corona crisis. In overleg met het bestuur van Brabants Heem hebben wij moeten besluiten de heemdagen 2020 één jaar uit te stellen tot 2021.
Anton Neggers,
Voorzitter van Heemkundekring De Heerlijkheid Oirschot
Lees de hele brief…

Oorlogsmonument Bergsestraat Gastel Drie Engelse militairen verongelukt

Op 8 november 1997 onthulden  Burgemeester J. Jorritsma van de gemeente Cranendonck en Leen Claes dit oorlogsmonument in Gastel.
Broer van Hal, voormalig ambtenaar van de gemeente Maarheeze, maakte het ontwerp. Hij was vijfdejaars student Monumentale Kunst aan de Gemeentelijke Academie voor Schone Kunsten te Arendonk in België. Het ijzerwerk werd gemaakt door Clement Lastechniek van Gastel. Daarnaast zijn nog diverse andere personen betrokken geweest bij de totstandkoming van het oorlogsmonumentje.
Lees het hele verhaal over het ongeluk…

Antoon Meurkens *Budel 11-11-1912 †vermoord 20-9-1944

Het bidprentje van de maand is deze keer het prentje van Antoon Meurkens.

Antoon Meurkens werd te Budel geboren op 11 november 1912 als zoon van Johannes Meurkens en Maria Elisabeth van der Zalm. Het gezin Meurkens telde elf kinderen en woonde in buurtschap de Root in Budel. Antoon werd op 20 september 1944 te Soerendonk door de Duitsers doodgeschoten.

Om aan de Duitse Arbeidseinsatz te ontkomen was Antoon Meurkens in Geldrop ondergedoken bij zijn aanstaande schoonouders. Toen Antoon hoorde dat Budel op 20 september 1944 bevrijd was, besloot hij terug te gaan naar Budel naar zijn ouders, broers en zussen. Antoon fietste via de Waterstraat in Leende en het Leenderfietspad richting Soerendonk. Onderweg kwam hij Budelnaar Jan Lammers tegen die knecht was bij een boer in Soerendonk; samen liepen ze richting Soerendonk. Maar wat Jan en Antoon niet wisten, was dat er in de afgelegen heidegebieden nog Duitse SS’ers zaten. Rond vijf uur in de middag stonden er plots enkele SS’ers voor hun neus met het geweer met bajonet in de aanslag. Antoon en Jan werden staande gehouden en moesten hun Ausweiss laten zien. Jan had er geen bij zich, Antoon wel; ondertussen controleerde een van de SS’ers de tas van Antoon. Plotseling begonnen de Duitsers tegen Antoon te schelden en riepen “Wir schiessen dich kaputt“. Jan Lammers moest doorlopen en enkele tientallen meters verder hoorde hij dat Antoon werd neergeschoten.
Waarom Antoon werd doodgeschoten kan men alleen maar gissen; misschien zagen de SS’ers dat hij een vals persoonsbewijs had of dat hij al wat Engelse spullen zoals sigaretten in zijn tas had zitten. Deze gebeurtenis wierp een trieste schaduw over de bevrijding van Budel en Soerendonk.

In Budel is een straat naar Antoon vernoemd: de verbindingsweg tussen de Gastelseweg en de Molenstraat heet ‘Antoon Meurkensstraat’.

Op 20 september 1996 werd langs het fietspad nabij Camping Soerendonk een herdenkingskruis voor Antoon Meurkens opgericht.

Zie ook Aa-kroniek 1984-3 Een tragische gebeurtenis op bevrijdingsdag door Harrie Jaspers

en Aa-kroniek 1996-4 Herdenkingskruis Antoon Meurkens te Soerendonk door Harrie Jaspers

Klik hier voor het hele verhaal….

Oorlogsmonument ‘De Pan’ Vliegtuigcrash

Het ‘Pan-monument 1943’ in Maarheeze (gemeente Cranendonck) is opgericht ter nagedachtenis aan de drie omgekomen bemanningsleden van de Short Stirling die hier in de nacht van 22 op 23 juni 1943 is neergestort. Ook worden met het gedenkteken alle oorlogsslachtoffers herdacht die in de omgeving van het dorp door oorlogshandelingen zijn omgekomen.
In de nacht van 21 op 22 juni 1943 steeg vanaf vliegbasis Downham Market in Norfolk, Engeland, een viermotorige Short Stirling bommenwerper op, met als doel de Duitse stad Krefeld. Het was een toestel van het 218 Squadron R.A.F. (Gold Coast squadron). Waarschijnlijk werd het vliegtuig neergeschoten door de Duitse luchtafweer (FLAK). De bommenwerper vatte vlam en ontplofte door de nog aanwezige bommen en munitie op de grond. Het toestel kwam neer in de Panbossen, niet ver van de boerderij ‘Hoef aan de Pan’ (Panweg 5). Drie bemanningsleden verloren hierbij het leven: Donald R. Rich, 21 jaar (piloot) uit Queensland, Australië, Sgt. Stan H. Burrows, 28 jaar (radiotelegrafist) uit Ardleigh Green, Essex G.B. en Sgt. Brian Kermode, (bommenrichter) uit Engeland. Het stoffelijk overschot van sergeant Burrows werd pas op 25 juni 1943 gevonden bij Sterksel. Volgens ooggetuigen vond men hem nabij Chijnsgoed 5-7. De drie gesneuvelden liggen begraven op de Algemene Begraafplaats te Woensel, Eindhoven.
Lees verder…..

Voormalige pastorie, Marialaan 49, 6024 AC Budel-Dorplein

Bouwjaar: 1898 (bouw) 1915 (uitbreiding.)
Rijksmonument nummer: 518881
Deze voormalige pastorie, feitelijk ‘het huis van de rector’ van Budel-Dorplein is gebouwd in eclectische stijl in 1898 en in 1915 uitgebreid met een veranda. Rond 1985 zijn de vensters vereenvoudigd. Het pand maakt onderdeel uit van het fabrieksdorp, zoals dat vanaf 1892 werd opgezet door de gebroeders Dor ten behoeve van de door hen opgerichte zinkfabriek.

De vierde geestelijke Rector C. van der Heijden kwam in 1918 naar Dorplein. Hij was de eerste rector van Dorplein, die woonruimte kreeg buiten ‘De Cantine’.
Hij betrok de huidige Marialaan 49. Daarvoor woonde hier de Waalse tekenaar van de Zinkfabriek Victor Bonbon, toentertijd op nummer 22, tegenwoordig huisnummer 49. Hij kreeg als eerste rector een dienstbode, die ook betaald werd door de Zinkfabriek.
Vervolgens woonden hier:
– Rector Fr. Meeuwese (1926-1936)
– Rector Th. Brok (1936-1938)
– Rector H. van Laarhoven (1938-1950)
– Rector W. Thijssen (1950-1963)
– Pastoor W. Thijssen (1963-1970)
Lees het hele artikel…

Historie Willem II sigarenfabriek Willem II straat Budel (1955-1987)

In januari 1954 reed een geluidswagen door Budel, die bekend maakte dat de sigarenfabriek Willem II uit Valkenswaard hier wilde starten met een tabak verwerkend bedrijf. Belangstellenden voor een baan konden naar het arbeidsbureau voor nadere informatie.
Reeds op 15 februari begon men aan de Markt, in de leegstaande confectiefabriek van M. Geers, met acht meisjes. Later vestigde zich hier juwelier J. Vonken en sinds enige jaren fotograaf Rooymans (thans Markt 10).
Men moest hier al snel aan uitbreiding gaan denken. Daarvoor was de ruimte in dit pand ongeschikt, vandaar dat ondertussen op ‘Het Stepke’ een fabriekscomplex werd gebouwd. Op 23 augustus 1954 verhuisde men van de Markt naar het Stepke. Het voorste stuk, ‘de kleine zaal’ geheten, werd het eerst gebouwd. Hier werd Jan Moonen bedrijfsleider met Toos de Vries als cheffin. Er waren toen ongeveer 25-30 personeelsleden. Om de bereikbaarheid van de fabriek te bevorderen werd er een weg aangelegd die de naam ‘Willem II straat’ kreeg bij Raadsbesluit van 26-9-1955.
Lees het hele artikel…

Het bidprentje van Piet Greveraars, alias Piet de Greef, *30-5-1909 – †8-5-1986

Piet Greveraars, alias ‘Piet de Greef’, was wel de bekendste dorpsfiguur van Soerendonk. Piet ‘de Kluizenaar’ met zijn wilde haardos en baard, versleten kleren en zijn honden als beste vrienden, wie kende hem niet?
Piet werd op 30 mei 1909 in Soerendonk geboren als zoon van Driek Greveraars en Anna Meurkens. Het gezin woonde in de Goorstraat en telde drie kinderen: Jan, Piet en Toon. Moeder overleed in 1916 op 34-jarige leeftijd. Zoon Jan was sigarenmaker en ging na zijn huwelijk in 1925 in Eindhoven wonen. Zoon Toon overleed ongehuwd in 1935 op 21-jarige leeftijd. Zo bleven vader Driek en zoon Piet alleen achter in hun schamel boerderijtje.
Lees het hele artikel en bekijk alle foto’s….

Pand: Nieuwstraat 35 6021HP Budel


Dit huis is plusminus 1900 gebouwd door de onderwijzer Emanuel Kneepkens.
Dit staat nog in de vensterbank van de opkamer. Het huis heeft een mansardedak gedekt met kruispannen.
Het heeft vijf traveeën met ingang in middenrisaliet. (vakjargon uit de cultuurinventarisatie)

Hoe dan ook, het huis heeft een prachtige authentieke voordeur.
De laatste jaren volledig gemoderniseerd.
Lees het hele artikel…

Het wegkruis tegenover Nieuwedijk 51, 6021 RL Budel

Wegkruisen zijn van oudsher symbolen en uitingen van vroomheid, devotie en volkskunst. In het verleden zijn in Brabant en vooral in Limburg veel van deze devotiekruisen geplaatst.
In 1989 werd er zo’n wegkruis opgericht langs de Nieuwedijk in Budel, dat ondertussen iedereen die Budel langs deze weg binnenrijdt, gezien moet hebben.
De totstandkoming
Op de bewuste plek is door een groep daar kamperende verkenners in 1960 een eenvoudig kruis van berkenhout geplaatst.
Dit gegeven en een persoonlijke achtergrond zette de initiatiefnemer, de heer Leo Hegge van de Nieuwedijk, aan het denken en brachten hem op het idee om hier een meer permanent wegkruis op te richten.
De Plaats is een driehoekig stuk grond, sectie K nr. 392, gelegen aan de Nieuwedijk in Budel tegenover het huisnummer 51.
Lees het hele artikel….