Natuurwandeling ‘De Pan’ Hugten

Op zondag 19 januari gaan de natuurvrienden van heemkundekring “De Baronie van Cranendonck” wandelen.
Ze brengen een bezoek aan  de Pan op Hugten.
Vertrek zoals elke derde zondag van de maand om 9u30 vanaf het Schepenhuis te Budel. Iedereen is van harte welkom.

Rijksmonument De Witte Villa Hoofdstraat 104 6024AA Budel Dorplein

Rijksmonument 518880
Bouwjaar: 1898

Deze fabrikantenvilla is in 1898 gebouwd voor de directeur van de zinkfabriek te Budel-Dorplein, Emile Dor. Het pand dat zowel kenmerken heeft van het eclecticisme als van de Italiaanse Neorenaissance maakt onderdeel uit van het fabrieksdorp, zoals dat vanaf 1892 werd opgezet door de gebroeders Dor ten behoeve van de door hen opgerichte zinkfabriek.

Het is een tweelaags villa met een zadeldak gedekt met leien. Het gebouw heeft, in tegenstelling tot de meeste andere gebouwen in Dorplein, gevels met witgeverfde sierpleister (overhoekse tegels), pilasters, versierde raam- en deuromlijstingen. Binnen heeft het gebouw terrazzovloeren met siermotieven. In het gebouw was ook veel van marmer verwerkt, dat jaren geleden door de leegstand, vooral door baldadigheid, veel heeft geleden. Aan de voorkant bevindt zich een rijk bewerkt smeedijzeren sierhekwerk met ingang. Dit sierhek is rond 2000 gerenoveerd.
Lees het hele artikel en bekijk alle foto’s…
Bekijk het filmpje van jan Jansen

Grenspalen tussen de Baronie van Cranendonck en de Baronie van Hees en Leen (1762-1765)

In 1997 ontstond door de fusie van Maarheeze en Budel de gemeente Cranendonck. Deze grenst in het noorden aan eveneens toen gevormde gemeente Heeze-Leende. Op een klein deel van de grens tussen deze gemeenten na, is de grens tussenbeide sinds eeuwen aangegeven met historische hardstenen grenspalen met aan de ene zijde het opschrift ‘BARONIE VAN CRANENDONK’ en aan de andere kant ‘BARONIE VAN HEES EN LEEN’. Op twee daarvan is bovendien het jaartal 1765 uitgehouwen. Uit archiefstukken  in het rijke archief van de Nassause Domeinraad blijkt, dat de meeste van deze palen in november van het jaar 1762 werden geplaatst. Deze Raad, officieel meestal ‘Raad en Rekenkamer’ geheten, beheerde in naam van de Prins van Oranje diens uitgestrekte bezittingen, waaronder Cranendonck. Het stuk kunnen we beschouwen als een proces-verbaal van de plaatsing van de in totaal negen grenspalen en, ter aanduiding van het verloop van de grenslijn, van tussenliggende berkenbomen en aardhopen voor zover het terrein dit toeliet.
1. Paal aan de Kattenput (GC354QV) 1762
2. Paal De Wriszak (GC354RQ) 1762
3. Keiepaal (GC356QZ) 1765
4. Jan Ottenpaal (GC354Q1); replica
5. Raadbroekpaal (GC34HJD) 1765
6. Verdwenen Paal (GC356TQ)
7. Paal Van Hoeck (GC34T64) (1762)
8. Paal aan de Pan (GC34P86) (1762)

Lees het hele artikel en bekijk alle foto’s….

Goede voornemens voor 2020

Tips voor goede voornemens voor 2020!
Interesse  voor cultuur, natuur en geschiedenis van Cranendonck? Bezoek regelmatig onze website
https://heemkundekringcranendonck.nl
Like of volg dan onze Facebookpagina onze Instagrampagina of onze Twitterpagina
Dank aan alle trouwe bezoekers van onze website of social media en de vele reacties!

Nieuwjaarszingen in ons Heemgebied

Op oudjaarsdag wordt er in ons heemgebied een oud gebruik in ere gehouden: het Nieuwjaarszingen.
In Budel, Budel-Schoot , Budel-Dorplein, Gastel en Soerendonk trekken groepen kinderen (zolang ze op de basisschool zitten)   langs de deuren om een lied te zingen en de daarbij horende traktaties in ontvangst te nemen.
In Budel zingt men het volgende lied:
“Lievrouwke, lievrouwke nijaorgève,
gi zult verdiene ‘t öwig léve.
‘t Öwig léve is béter gewonne,
dan urn unne gulle draod gesponne.
Kiek us in oeuw körrefke,
dó ligge drei roezige eppelkes in,
gèft vja, spaort wa,
opun Anderjaor (al) wér (us) wa.
Koekemerello!

Op Gastel wordt voor de zin géft wa, spaort wa nog een andere zin ingelast namelijk: Ève gróót, kraai noot.

In Budel-Schoot kan men een ietwat afwijkende tekst horen:
Vrouwke vrouwke ni-jaor geve,
gi zult verdiene ‘t öwig léve.
‘t Öwig léve is béter gewonne,
dan veur ne gulle draod gesponne.
Kiek us in ow körrefke,
dó ligge dréj róej eppelkes in.
Gèf wa, spaor wa,
un einder jaor al wer wa.
Koekemerello!

In Soerendonk klinkt het weer iets anders:
Vrouwkw, vrouwke, ni-jaorgève,
Ge zult verdeenen ut öwig léven.
Öwig léven is béter gewonne,
Vur ne gulle draod gesponne.
Kiek us in mien körrefke,
Dao liggen drej appelkes in,
Ève groeët, kraol oet, vrouwke loeët,
Geft wa, spaor wa,
Un ander jaor wér wa.

Als de kinderen na dat jaar van school afgingen zongen ze de laatste zin als volgt:

Un ander jaor niks mér.

Lees alle achtergronden en betekenis van het Nieuwjaarzingen in het artikel van Harrie Jaspers uit de Aa-kroniek van 1994-4: LIEVROUWKE, LIEVROUWKE NIJAOR GEVE… KOEKEMERELLO NIEUWJAARZINGEN IN ONS HEEMGEBIED

‘Het Kerkje’ (voorheen NH kerk) Dr. Anton Mathijsenstraat 7 Budel

Rijksmonument: 11269
Bouwjaar 1812
Oorspronkelijk Nederlands Hervormde Kerk, gebouwd met afbraakmateriaal van de Franciscanessenkerk van Achel (B).
Een eenvoudig, driezijdig gesloten zaalkerk met torentje op het dak. In 1966 gerestaureerd. Tussen 1963 en 2003 was het gebouw mede in gebruik van de Duitse Evangelische Kerk voor militairen van de legerplaats Budel.

In 2002 is de stichting Behoud en Beheer Hervormde Kerk Budel opgericht. De stichting heeft ten doel: het in stand houden, restaureren en beheren van het rijksmonument. Sinds april 2019 organiseert de stichting haar eigen sociaal, culturele evenementen onder de naam ‘Het Kerkje’.
Voor een bezichtiging raden wij aan contact op te nemen met de stichting.

De eerste steen van ‘Het Kerkje’  werd gelegd op 12 juli 1812 en ruim een jaar later op 22 augustus 1813 plechtig ingewijd. De architect is tot nu toe onbekend gebleven.
Lees het hele verhaal en bekijk alle foto’s…..

Duits oorlogsslachtoffer op 24 dec 1944

Op 24 december 1944 werd het Duits vliegtuig ‘Focke-Wulf Fw 190A-9 neergeschoten door S/L Mackie van het 274 Sqdn. Het kwam neer tussen Soerendonk en Maarheeze.  Lieut Gerhard Rieckhoff, 22 jaar oud kwam hierbij om het leven. Op de foto het veldgraf van hem en de resten van het vliegtuig. Hij werd herbegraven op 27 april 1948 op het Deutscher Soldatenfriedhof in Ysselsteyn.
Klik hier voor meer informatie!

Resten Duits gevechtsvliegtuig met graf omgekomen piloot Gerhard Rieckhoff (Duitse Luchtmacht). Weg Soerendonk Maarheeze.

Aa-kroniek nummer 4 van 2019

Met dit nummer sluiten we de achtendertigste jaargang en ook al weer bijna het jaar af.  Wij hopen dat u ook in 2020 ons tijdschrift wilt ontvangen. Onze vrijwillige redactie en bezorgers spannen zich tot het uiterste in u elke keer een goed blad te bezorgen. Om het geld hoeft u het niet te laten. Een abonnement kost slechts € 8,00 voor de gemeente Cranendonck, € 9,00 voor Hamont en € 20,00 voor postabonnees. Vergeet bij betaling niet uw postcode en huisnummer te vermelden zodat wij kunnen identificeren wie er betaald heeft.
Het abonnementsgeld kunt u betalen via bankrekeningnummer NL05 RABO 0109567188. Maakt het abonnementsgeld a.u.b. over voor januari.
Wij danken u bij voorbaat voor uw betaling en wensen u veel leesgenot toe in 2020

In dit nummer leest u over het bijzondere gehucht Kouwbergen onder Soerendonk, over pionierszoon Florian Thirion uit Budel-Dorplein, over een inktstel uit 1901 van een prominente Maarheezenaar, de slotaflevering van de wandeling over de Grootschoterweg in Budel-Schoot en het laatste nieuws over twee recent verschenen boekwerken over ons heemgebied.
losse nummers zijn te koop bij de boekhandels en de VVV in Budel voor € 3,50