Lezing: Taal, cultuur en identiteit van Noord-Brabant

Lezing door Prof. Dr. Jos Swanenberg
op donderdag 28 maart aanstaande om 20.00 uur in
Gemeenschapshuis De Reinder, Grootschoterweg 119, Budel-Schoot.

“Ik kom uit Brabant”…wat willen we daar eigenlijk mee zeggen? Onze identiteit hangt sterk samen met onze komaf, de omgeving waar we vandaan komen. Koningin Máxima heeft ooit gezegd dat de Nederlandse identiteit niet bestaat, net zo min als de Nederlander of de Argentijn. Om iemands identiteit zijn namelijk geen hekken te plaatsen.

Hoe zit dat dan met de Brabantse identiteit, met zijn zachte g, carnaval en worstenbrood? In deze lezing gaat Jos Swanenberg in op de vraag hoe taal en cultuur in Noord-Brabant onze identiteit vormen, ook bij nieuwe en jonge Brabanders.

Jos Swanenberg (Gemert 1968) is hoogleraar Diversiteit in Taal en Cultuur in Brabant aan de Universiteit van Tilburg en werkt daarnaast als adviseur en redacteur voor de stichting Erfgoed Brabant in ’s-Hertogenbosch. Hij publiceerde diverse boeken en artikelen over taal, cultuur en identiteit.

Datum: donderdag 28 maart 2019
Tijd: 20.00-ca. 22.00 uur
Locatie: Zaal ‘De Reinder’, Grootschoterweg 119, Budel-Schoot
Toegang: Gratis voor leden, niet-leden betalen € 2,50

Lees de hele convocatie….

Natuurwandeling Witven Someren

Op zondag 17 maart gaan de natuurvrienden van heemkundekring “De Baronie van Cranendonck” wandelen.

Reisdoel is de omgeving van het Witven in de gemeente Someren.

In een landschap met naaldbossen, vennen en heide komen we Schotse Hooglanders tegen. Deze worden ingezet als grote grazers.

Onderweg zien we de Hoenderboompaal waar vroeger Heeze, Maarheeze, Someren, Lierop en Mierlo bij elkaar kwamen.

In de buurt ligt het Grafven waar in 1595 een aantal vrouwen vermoord werd omdat het heksen zouden zijn.

Vertrek zoals elke derde zondag van de maand om 9u30 vanaf het Schepenhuis te Budel. Iedereen is van harte welkom.

Toon (Tuntje) Ras, dorpsfiguur in Budel *Budel 6-7-1909 †Budel 16-8-1976

Toon (Tuntje) Ras, een bekend dorpsfiguur en verenigingsman, die onder andere jarenlang het secretariaat van onze heemkundekring voerde.
A.M.H.(Toon) Ras (Budel 1909-1976 Budel), omwille van zijn kleine gestalte meestal ‘Tuntje’ genoemd, was een echte ‘Buulder’ en aldaar ambtenaar bij de afdeling bevolking van de gemeente.

Dat was de afdeling van Toon Kerstens, die hem waarschijnlijk heeft gevraagd in het bestuur te komen. Velen kennen Ras in Budel als ‘chocolaode menneke’ omdat hij van chocola hield en dit ook uitdeelde aan kinderen en personeel van de Gemeente. Hij werd wel eens het geheugen van Budel genoemd en gebruikte vaak het gezegde “D’r is mar ieën Buul, en da zien willie”. Toon Ras was in de kost bij zijn zus Jeannet Corsten-Ras en later bij Huub van Winkel op het adres Nieuwstraat20 (‘Het Witte Huis’), dat decennia lang gold als het correspondentieadres van de heemkundekring.
Lees het hele verhaal….

Mariakleuterschool Budel

Bouw Maria kleuterschool Budel

Informatie gevraagd over de Mariakleuterschool in de Teutenstraat in Budel.
Wie weet wanneer deze school is gebouwd? Heeft iemand nog foto’s van het gebouw, dat later in gebruik is genomen door kinderopvang Klikkelstein. Ook willen we graag weten wanneer het gebouw is afgebroken. Indien mogelijk met foto’s. Bij voorbaat dank!

R.K. Sint-Corneliuskapel | Sint Cornelisplein 1 Gastel

Gemeentelijk Monument 1706/GA1
Gebouwd in ca. 1855
Verbouwd in 1930
Gerestaureerd in 1976 en 1993
Gewijd aan de Heilige Paus Cornelius
Gebouw
Deze eenbeukige kapel van omstreeks 1855 bevindt zich op een driehoekig pleintje. De kapel is voorzien van steunberen, een dakruitertje en een overwelfd ingangsportaal. Het interieur werd deels bijeengegaard uit naburige kerken: het orgel is afkomstig van de kerk te Budel, het altaar uit de kerk van Budel-Schoot en de kruiswegstaties zijn gekocht van de paters Salvatorianen te Hamont-Achel.
Geschiedenis
Reeds vanaf de middeleeuwen behoorde Gastel tot de parochie Budel, maar er bestond hier aan het einde van de 15e eeuw een kapel die gewijd was aan Maria en de vier noodhelpers: Sint-Cornelius, Sint-Quirinus, Sint-Hubertus en Sint-Antonius abt. Na de Vrede van Münster in 1648 werd de kapel door de protestanten gebruikt, tot ongeveer 1800. Sinds 1803 was er een school in gevestigd, maar niet lang na 1831 werd de oude kapel gesloopt. Het schooltje werd toen verplaatst naar een ander gebouw dat waarschijnlijk, toen de school in 1855 werd opgeheven, verbouwd werd tot de huidige kapel.
Tot 1926 vervulde de kapel een bescheiden rol in het plaatselijke geloofsleven. Na dat jaar begon de verering van Sint-Cornelius een steeds grotere rol te spelen: Er werden meer missen gelezen en de kinderzegen trok vele gelovigen. Er werd ook een broederschap opgericht ter ere van de heilige, in 1927. Plannen om tot de stichting van een eigen parochie te komen gingen niet door, maar ter compensatie werd de kapel in 1930 grondig opgeknapt, zodat ze geschikt bleef voor misbezoek.
Lees het hele verhaal en de verhalen van Harrie Jaspers  

Oorlogsslachtoffer Jan Maas uit Soerendonk

Tussen 1946 en 1949 werden 160.000 Nederlandse jongens naar Nederlands-Indië gestuurd. Wat moet je met 160.000 soldaten in een land dat 60 keer groter is dan Nederland?

Van die 160.000 jongens zijn er 6.200 niet teruggekeerd.

Eén van die jongens is Jan Maas. Jan was een echte dorpsjongen uit Soerendonk.

Hij was een actieve toneelspeler maar bovenal was Jan een trouw lid van het Sint Jansgilde. Hij was vendelier. Jan zwaaide zijn vaandel voor God, Koning en Vaderland. Jan gaf het dierbaarste wat hij bezat, Jan gaf zijn leven voor God, Koning en vaderland. Vandaar dat ook op 4 mei het gilde elk jaar weer op het Jan Maasplein een hulde brengt aan deze gesneuvelde Gildebroeder.

Nu eren en herdenken wij hier alle gevallenen, gewonden en verzetsmensen van weleer. Naar hem is het plein tegenover de kerk, het Jan Maasplein vernoemd.

Verzetsmonument Soerendonk

Het verzetsmonument:
Herdachte groepen: Algemeen, Geallieerde militairen
Ontwerper: Janus Compen
Onthulling: 5 mei 1985

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Soerendonk (gemeente Cranendonck) is een gedenksteen van witte natuursteen, geplaatst op een bakstenen sokkel.
Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

‘AANGEBODEN DOOR DE GEREPATRIEERDEN EN GEËVACUEERDEN
AAN DE BEWONERS VAN HET DORP SOERENDONK
UIT DANKBAARHEID
MEI 1945’.
Wijziging
De steen werd in 1945 geplaatst op de hoek Winkel/Zitterd. Later is de gedenksteen verhuisd naar de hoek van de Strijperdijk. Bij het begin van de ruilverkavelingswerkzaamheden, in 1967, is de steen daar weggehaald en was een tijd spoorloos verdwenen. Hij werd teruggevonden op de gemeentewerf en kreeg zijn nieuwe plaats bij de hernieuwde onthulling op 5 mei 1985.
De geschiedenis
Het verzetsmonument in Soerendonk (gemeente Cranendonck) is opgericht ter nagedachtenis aan de bevrijding van het dorp door de geallieerden en uit dankbaarheid voor de opvang van geëvacueerden en gerepatrieerden uit concentratiekampen en andere plaatsen.
Onthulling
Het monument is onthuld op 5 mei 1985 door burgemeester H.A. van den Broek, mevrouw J. Compen en de heer Lubbersen.
Locatie
Het monument staat tegenover de R.K. kerk aan de Dorpsstraat in Soerendonk.
Bron
Gemeente Cranendonck.
Voor meer informatie
AA-kroniek, jaargang 9 – nr. 3 (Heemkundekring Budel en Cranendonck, 1990).

Het verhaal achter dit monument is een verhaal van dankbaarheid.

Direct na de bevrijding van Soerendonk rukten de geallieerden snel op naar Noord-Limburg; zij kwamen vast te zitten vóór de Maas. Daar hebben ze acht weken vastgezeten.

De aanvoer van grondstoffen, voornamelijk vanuit de noodhaven in Normandië en Antwerpen, stagneerde: munitie, brandstof, olie, levensmiddelen.

Het gevolg was dat daar een geweldig langdurig artillerievuur plaatsvond. De Geallieerden schoten granaten naar het oosten en de Duitsers schoten granaten naar het westen.

Om die reden moesten mensen in die omgeving evacueren. Heel Soerendonk lag in de kortste tijd vol met evacués uit Venlo, Leunen, IJsselstein en Blerick.

In december kwamen daar nog eens een aantal gerepatrieerden bij. Bijna heel Soerendonk had vijf  of zes  vreemde mensen aan tafel zitten, en dat elke dag.

Tweede Kerstdag kwamen er nog eens 60 gerepatrieerden bij. Dat waren mensen die eerder bij razzia´s opgepakt waren door de Duitsers en op transport werden gesteld naar Duitsland. Zij moesten werken in de oorlogsindustrie in Duitsland. Het Ruhrgebied was inmiddels bevrijd door de Amerikanen. Boven de rivieren echter was Nederland nog bezet. Die gerepatrieerden konden dus niet naar huis en deze 60, ook zij kwamen in Soerendonk terecht.

Eén van die gerepatrieerden was Bertus Lubbersen en die kwam in huis bij Johannes Compen, de grafzerkenmaker. Om zich toch verdienstelijk te maken, hielp hij in de werkplaats.

Daar was het idee geboren om een mooie steen te maken ter herinnering aan 40 – 45, uit dankbaarheid namens al die mensen die hier gastvrijheid genoten.

Zo is deze steen tot stand gekomen. Die steen die staat hier en het is voor ons een prachtig monument.

Natuurwandeling “De Malpie”

Op zondag 17 februari gaan de natuurvrienden van heemkundekring “De Baronie van Cranendonck” wandelen.

Ze gaan naar natuurgebied “De Malpie” in het Dommeldal tussen Valkenswaard en Borkel en Schaft.

Dit gebied herbergt vele grote en kleine vennen in een landschap waarin bosgebied overgaat in heidevelden en andersom.

Vertrek zoals elke derde zondag van de maand om 9u30 vanaf de parkeerplaats Blokker bij Schepenhuis te Budel. Iedereen is van harte welkom.