Natuurgebied De Vloeten Soerendonk

De Vloeten is een van de weinige gebieden waar het oorspronkelijk glooiend Brabantse landschap nog te zien is. Ontstaan in de laatste ijstijd toen vanuit de droogstaande Noordzee zand naar deze contreien kwam gewaaid en hier duinen en stuifzanden vormde.

In de loop der jaren hebben de boeren de ontgonnen akkers langzaam maar zeker geëgaliseerd zodat de glooiingen verdwenen zijn.

Vloeten betekent laag en nat gebied en slaat dan ook op de terreinen langs de Buulder Aa en de moerassen aan de noordkant. Daar staat het zelfs in de zomer blank.
Lees het hele artikel en bekijk alle foto’s….


Nieuwjaarszingen in ons Heemgebied

Op oudjaarsdag wordt er in ons heemgebied een oud gebruik in ere gehouden: het Nieuwjaarszingen.
In Budel, Budel-Schoot , Budel-Dorplein, Gastel en Soerendonk trekken groepen kinderen (zolang ze op de basisschool zitten)   langs de deuren om een lied te zingen en de daarbij horende traktaties in ontvangst te nemen.
In Budel zingt men het volgende lied:
“Lievrouwke, lievrouwke nijaorgève,
gi zult verdiene ‘t öwig léve.
‘t Öwig léve is béter gewonne,
dan urn unne gulle draod gesponne.
Kiek us in oeuw körrefke,
dó ligge drei roezige eppelkes in,
gèft vja, spaort wa,
opun Anderjaor (al) wér (us) wa.
Koekemerello!

Op Gastel wordt voor de zin géft wa, spaort wa nog een andere zin ingelast namelijk: Ève gróót, kraai noot.

In Budel-Schoot kan men een ietwat afwijkende tekst horen:
Vrouwke vrouwke ni-jaor geve,
gi zult verdiene ‘t öwig léve.
‘t Öwig léve is béter gewonne,
dan veur ne gulle draod gesponne.
Kiek us in ow körrefke,
dó ligge dréj róej eppelkes in.
Gèf wa, spaor wa,
un einder jaor al wer wa.
Koekemerello!

In Soerendonk klinkt het weer iets anders:
Vrouwkw, vrouwke, ni-jaorgève,
Ge zult verdeenen ut öwig léven.
Öwig léven is béter gewonne,
Vur ne gulle draod gesponne.
Kiek us in mien körrefke,
Dao liggen drej appelkes in,
Ève groeët, kraol oet, vrouwke loeët,
Geft wa, spaor wa,
Un ander jaor wér wa.

Als de kinderen na dat jaar van school afgingen zongen ze de laatste zin als volgt:

Un ander jaor niks mér.

Lees alle achtergronden en betekenis van het Nieuwjaarzingen in het artikel van Harrie Jaspers uit de Aa-kroniek van 1994-4: LIEVROUWKE, LIEVROUWKE NIJAOR GEVE… KOEKEMERELLO NIEUWJAARZINGEN IN ONS HEEMGEBIED

Aa-kroniek 2018 nummer 4

De laatste Aa-kroniek van 2018 is bezorgd bij de abonnees. Wij hopen dat ze opnieuw met veel plezier hierin lezen, genieten van de beelden, en ook in 2019 abonnee willen blijven.
-Het eerste artikel brengt ons naar Budel-Dorplein. Giel Stollman schreef voor ons zijn vierde en slotartikel in de reeks over de kerkelijke geschiedenis van dit fabrieksdorp. Deze keer komen de geestelijke assistenten en vrijwilligers aan bod.
-Harrie Jaspers vervolgt zijn wandeling door de Grootschoterweg in Budel-Schoot en behandelt het enige dorpscafé op nummer 133, vervolgens het huis met het belhuisje op het dak, nr. 135 en het braakliggend terrein waar vroeger het huis van Poelmans stond.
-Budelnaar Tjeu Broers tekende zijn herinneringen uit zijn tachtigjarige leven in Budel op. In dit nummer vindt u de eerste van de twee afleveringen over zijn kinderjaren.
-Dit jaar is het exact zestig jaar geleden dat scouting Kizitogroep voor Maarheeze en Soerendonk werd opgericht. In de eerste van de twee bijdragen naar aanleiding van dit jubileum kijkt Jac. Biemans terug op de oprichting zoals Gerard Bellemakers die gestalte gaf.
-Wij hopen dat de abonnees opnieuw met veel genoegen ons tijdschrift lezen. Deze doen ons op hun beurt plezier door het abonnementsgeld voor 2019 alvast voor 1 januari aanstaande aan ons over te maken. Ook geïnteresseerden kunnen natuurlijk abonnee worden: Maak € 8,– (gemeente Cranendonck), € 9,–(Hamont) of € 20,– voor postabonnees over op NL05 RABO 0109567188 met vermelding van naam adres en postcode. Losse nummers zijn verkrijgbaar voor € 3,50 bij de VVV op de markt en in de boekhandels van Budel en Maarheeze.

Everardus Jacobus Winters (*Maarheeze 1888 †Weert 1969)

Het bidprentje van de maand is deze keer het gedachtenisprentje van Everardus Jacobus Winters (1888-1969), beter bekend onder de naam ‘de brouwer’ van Maarheeze.  Everard Winters werd op 17 mei 1888 te Maarheeze geboren als zoon van brouwerszoon Jan Winters uit Sint-Huibrechtslille en brouwersdochter Han Koekhofs uit Maarheeze. Jan en Han Winters-Koekhofs hadden een bierbrouwerij aan de Vogelsberg. Rond 1918 staakte men met de bierbrouwerij en startte zoon Everard met een limonadefabriek, met daarnaast wel nog een groothandel in bier. Het bedrijf groeide uit tot een onderneming van betekenis, zowel nationaal als internationaal. In 1953 werd gestart met de productie van Seven-Up. In 1957 verhuisde de limonadefabriek van de Vogelsberg/Sterkselseweg naar een nieuw bedrijfspand aan de Oranje-Nassaulaan langs de snelweg, in de volksmond bekend als ‘de Seven-Up’. Everard trouwde in 1918 met Helena Theunissen (1896-1976) uit het Limburgse Herten. De zonen Jan en Rob Winters namen het bedrijf van vader Everard over.

Everard Winters was ook sociaal-maatschappelijk actief. Hij was raadslid van Maarheeze en voorzitter van de fanfare ‘De Poort van Brabant’. Nog steeds wordt elk jaar het ‘Everard Wintersfestival’ voor harmonieën en fanfares gehouden. Voor zijn vele verdiensten werd hem het ereburgerschap van Maarheeze verleend. In 1972 werd een straat naar hem vernoemd.

Everard Winters overleed te Weert op 30 december 1969, 81 jaar oud.

Lees het hele verhaal en bekijk meer foto’s….

De acht brinken van Soerendonk

Soerendonk heeft acht bekende ‘brinken’ (driehoekige pleintjes beplant met eiken) en omgeven door oude boerderijen:
Er is een wandelroute langs de historische brinken gemaakt,
Inclusief acht verhalen over de geschiedenis van het dorp.
1. ’t Heilig Hart als middelpunt
De vorm van de dorpsbrink was in vroeger tijd niet veel anders dan nu: een driehoekig bomenplein omgeven door boerderijen en afgebakend door drie wegen resp. naar Gastel, Maarheeze en Budel.
2. De Moosten (De brink en de naamgever)
Rond zo’n driehoekig bomenplein vormde zich in de loop van de tijd een buurtschap. De hier gelegen brink draagt de naam van de achterliggende landerijen: ‘De Moosten’.
3. De Molenheide (De molen en het gilde)
De Molenheide herinnert nog aan de oorspronkelijke standplaats van de Soerendonkse graanmolen.
4. De Pompers (De brink en de diepvries)
Aan ‘De Pompers’ lag vroeger een zestal boerderijen. Aan deze brink is een apart stukje geschiedenis verbonden: Op deze plek stond namelijk een ‘diepvrieshuisje’.
5. D’n Heuvel (Een brink met geschiedenis)
Dorpsbrink d’n Heuvel vormde tot circa 1800 het centrum van Soerendonk. Rondom en in de nabijheid van deze brink waren de oude Sint-Janskapel uit de 14e eeuw (met kerkhof), het dorpsschooltje, de burgemeesterwoning, het gemeentehuisje en enkele boerderijen gelegen.
6. ’t Hool (Functionele ontmoetingsplaatsen)
Van oorsprong is de brink een gemeenschappelijke gebruiksplaats van boeren. Deze diende als verzamel- en drinkplaats voor het te weiden vee. In het midden lag een waterpoel, ook wel ‘brandkuil’ genoemd omdat het water ook als bluswater diende bij brand of als koelwater voor de smid. De brink had naast een agrarische ook een belangrijke sociale functie: het was dé ontmoetingsplaats voor de bewoners.
7. De Beek (Water en vuur op ‘de Beek’)
De naam ‘de Beek’ is ontleend aan de door dit buurtschap stromende waterloop ‘de Beekloop’.
8. ’t Goor (De natuur wint in ’t Goor)
De brink en de boerderij ’t Goor zijn vernoemd naar het natuurgebied ‘Het Soerendonkse Goor’, nu beheerd door Staatsbosbeheer.
Lees het hele verhaal met prachtige foto’s….

Verzetsmonument Jan Verheesplein Maarheeze

Herdachte groepen: Verzet Nederland, Geallieerde militairen
Ontwerper: A. (Broer) van Hal, de plaquette is van de hand van de in New York werkende kunstenaar Ed Albers (1955-2015)
Onthulling: 5 mei 1985
Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Maarheeze is een gedenksteen van baksteen, geplaatst op een roodmarmeren onderstuk. De vorm van het monument heeft een bijzondere symboliek: de schuine zijden wijzen op de onzekere tijd van oorlog, ook verdwijnt het monument in de grond, hetgeen naar de ondergrondse verzetsgroep verwijst . Op de steen is een zwartmarmeren plaquette met een symbolische afbeelding bevestigd.
Tekst

De tekst op de plaquette luidt:
‘MAARHEEZE
1940 1945
UIT DANKBAARHEID AAN DE GEMEENSCHAP MAARHEEZE’.
Onder de plaquette is een bronzen plaatje aangebracht.
De tekst op het plaatje luidt:
‘IN MEMORIAM
THE ROYAL AIR FORCES ESCAPING SOCIETY’.

De geschiedenis

Dit is het monument van ‘De Vrijbuiters’ op het Jan Verheesplein.
”De vrijbuiters” was een verzetsgroep hier in Maarheeze. Een aantal jonge mannen uit Maarheeze en omgeving vormden een groep die de Duitse bezetter saboteerden. De heer en mevrouw Semler, die hier vlakbij in een woonwagen woonden, waren de leiders van de groep. Onder hun leiding werden allerlei activiteiten uitgevoerd die het Duitse regime ondermijnden. Ook Huub Peeters, woonachtig in Hamont maar werkend hier in Maarheeze, was een belangrijke schakel. Een belangrijke taak was wel het onderbrengen en onderhouden van onderduikers. Ook speelde de Maarheezer verzetsgroep een rol op de diverse ‘pilotenlijnen’. In deze buurt werden veel geallieerden vliegtuigen uit de lucht geschoten. Helaas vielen daar vele doden bij, maar het lukte ook een groot aantal piloten om met de parachute veilig te landen. De verzetsgroep spoorde deze piloten op, zorgde voor een onderduikadres, gaf eten en kleding en bracht hen later de grens over naar België, tot zelfs in Antwerpen. Naast piloten werden ook Joden en onderduikers naar België gebracht.
Andere activiteiten waren:
– Overval op een distributiekantoor van voedselbonnen
– Saboteren van treinen en rails
– Telefoondraden doorknippen
– Stro, dat bestemd was voor transport naar Rusland, in brand steken.
Deze verzetsmensen deden dit alles onder moeilijke omstandigheden. Als ze gepakt werden, stond hen een zware straf te wachten; ze riskeerden hun leven.
Na de oorlog wilden de leden van deze verzetsgroep de bevolking van Maarheeze bedanken voor de vele hulp die zij ontvingen en zij hebben daarom dit monument als herinnering geschonken aan Maarheeze.

Waarom de naam “Jan Verheesplein’?

Jan , een “gewone jongen” hier uit Maarheeze, werd op 21-jarige leeftijd als dienstplichtig soldaat naar Indonesië gestuurd. Op zekere dag ging hij met enkele kameraden zwemmen in een meer bij Pasic Malang. De boot waarin hij zat, sloeg om en Jan is daar verdronken. Zijn graf is op het militair ereveld Meteng Pulo in Djakarta, Indonesië.

Lees het hele verhaal en bekijk alle foto’s….

Kunstwerk: ‘Ontmoeting aan het spoor’ Vogelsplein Budel-Schoot

Midden op het Vogelsplein in Budel-Schoot staat een kunstwerk. Het is een abstract werk met de titel: ‘Ontmoeting aan het Spoor’.
Het is vervaardigd door kunstenaar Arie Kalisvaart.
Op 4 juli 1997 is het beeld onthuld door twee dames in oude klederdracht, Marie en Anna Hegge-Lammers van Schoot, samen met wethouder Feron.
Het spoor, verwijst in dit geval naar de nabijgelegen spoorlijn Antwerpen-Mönchengladbach, de zogenaamde ‘IJzeren Rijn’ omdat het dus per spoor een verbinding vormt tussen de haven van Antwerpen en het Roergebied. De spoorlijn werd in 1879 geopend en vlakbij het Vogelsplein lag vroeger het enorme grensstation ‘BUDEL’ aan deze lijn.
Lees het hele artikel en bekijk alle foto’s….

J.J.W. van Hout, Burgemeester van Budel van 1927-1946

Johannes Jacobus Wilhelmus van Hout werd geboren op 11 december 1895 in Vlijmen. Hij  was  werkzaam als ambtenaar op de secretarie te Boxtel totdat hij met ingang van 10 januari 1927 tot burgemeester in Budel werd benoemd.

Hier bleef hij burgemeester met uitzondering van een periode van vijftien maanden (van 17 juli 1943 tot de bevrijding), toen hij werd vervangen door een handlanger van de bezetter (N.S.B.-er Bouwman). In die tijd had hij geen inkomsten en was voor zijn onderhoud aangewezen op de Budelse bevolking, die hem voedsel en onderdak verschafte. Per 1 maart 1946 werd hij benoemd als burgemeester in zijn geboorteplaats Vlijmen. Hier overleed hij, nog in functie, op 1 november 1957 op 61 jarige leeftijd. Hij was twee maal getrouwd, de eerste maal met Verhoort, die in Budel begraven ligt. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren. Uit het huwelijk met zijn tweede vrouw, Cor Henning (†1976), werden vier kinderen geboren: twee jongens en twee meisjes. Zoon Piet (1937-2007) is in de voetsporen van zijn vader getreden en werd burgemeester van Lieshout.

In zijn burgemeestersperiode in Budel heeft hij moeilijke tijden gehad. Eerst was er de zware langdurige crisistijd waarin voorzieningen nodig waren voor de werkverschaffing en steunverlening en daarna de oorlogsjaren.

Het heeft hem echter niet ontbroken aan initiatief. In zijn periode zijn o.a. het marktplein verhard en de wegen rond het dorp beklinkerd, zoals de keienweg naar Schoot, de Dorpsstraat, de Willem de Zwijgerstraat, de Fabrieksstraat, de Stationsweg, de Deken van Baarsstraat, etc.

Ook de aanplanting van bomen langs verschillende van deze wegen, de aanlegging van het Beatrixplantsoen, de exploitatie en de bebossing van het Grootbroek, de aansluiting bij de PNEM en de Waterleiding Zuidoost Brabant zijn onder zijn impuls tot stand gebracht.

Ook was hij de initiatiefnemer en promotor voor het oprichten van het Dr. Ant. Mathijsenmonument.
Naar hem is de Burgemeester van Houtstraat vernoemd.
Lees het hele verhaal….